Năm 2025, xuất khẩu tôm Việt Nam lập kỷ lục 4,6 tỷ USD nhờ tăng trưởng mạnh ở thị trường Trung Quốc và khả năng thích ứng với rào cản thương mại. Sang 2026, ngành tôm dự báo bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn, buộc doanh nghiệp tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024 và lập mức cao nhất từ trước tới nay. Kết quả này phản ánh khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp tôm Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động và rủi ro gia tăng.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đánh giá, kim ngạch xuất khẩu ấn tượng mà ngành tôm đạt được trong năm 2025 là tổng hòa của nhiều yếu tố thuận lợi cả từ thị trường lẫn nội lực doanh nghiệp.
Một trong những động lực đáng chú ý là xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh, cùng với việc doanh nghiệp Việt Nam đẩy nhanh giao hàng sang Mỹ trước các mốc thời điểm nước này công bố áp thuế đối ứng. Bên cạnh đó, rủi ro thuế chống bán phá giá gia tăng tại Mỹ khiến các đối thủ lớn như Ấn Độ và Indonesia gặp những bất lợi nhất định. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp tôm Việt Nam đã nỗ lực vượt khó, linh hoạt chuyển hướng thị trường, duy trì chất lượng và đẩy mạnh chế biến sâu.
Ảnh minh họa
Trung Quốc vẫn giữ vị trí top đầu, xuất khẩu sang Mỹ chững lại cuối năm 2025
Năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,23 tỷ USD, chiếm 26,6% tổng kim ngạch và tăng tới 60,8% so với năm 2024.
Thị trường Trung Quốc đang phân hóa mạnh về tiêu dùng: phân khúc trung cấp chịu áp lực do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, trong khi phân khúc cao cấp và sản phẩm tiện lợi, chế biến vẫn tăng trưởng tốt. Điều này tạo dư địa lớn cho các dòng sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, tôm sú và tôm cao cấp.
Tại thị trường Mỹ, kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt 45,2 triệu USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ, cho thấy dấu hiệu chững lại trong giai đoạn cuối năm.
Xuất khẩu tôm sang Mỹ trong năm 2025 phải đối mặt với nhiều rào cản như thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và rủi ro thuế chống bán phá giá. Về cuối năm, sức mua của các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chững lại nhằm cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng, tác động trực tiếp đến nhịp độ xuất khẩu.
Ảnh minh họa
Năm 2026: Cạnh tranh không còn chỉ là giá
Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta, chia sẻ với Nhadautu.vn rằng ngành tôm Việt Nam trong thời gian tới vẫn đối mặt với nhiều thách thức mang tính cơ cấu.
Trước hết, ngành tôm thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh cấu trúc, không còn đơn thuần là cạnh tranh về giá. Nguồn cung lớn với giá thành thấp từ Ecuador và Ấn Độ tiếp tục gây áp lực mạnh lên phân khúc phổ thông.
Ông Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT CTCP Thực phẩm Sao Ta
Bên cạnh đó, các thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam ngày càng siết chặt các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc, đặc biệt tại EU, trong khi Mỹ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại.
Ở trong nước, hoạt động nuôi tôm hiện vẫn trong giai đoạn “chùng”, với tỷ lệ nuôi thành công thấp, chi phí cao, làm suy giảm sức cạnh tranh của tôm Việt Nam so với các quốc gia khác.
Trước bối cảnh trên Sao Ta theo đuổi chiến lược phát triển bền vững trong thời gian dài. Doanh nghiệp đặc biệt chú trọng giữ gìn uy tín thương hiệu, đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp. Nhờ đó, sản phẩm của Sao Ta được các hệ thống phân phối lớn và phân khúc cao cấp tin tưởng lựa chọn. Dù năm 2025 gặp nhiều khó khăn, công ty vẫn hoàn thành tốt các chỉ tiêu đề ra.
“Đây là nền tảng quan trọng để Sao Ta tự tin bước vào giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất vẫn đến từ phòng vệ thương mại của Mỹ. Ngoài ba sắc thuế hiện hành, FDA đang gia tăng cả chỉ tiêu lẫn tần suất kiểm tra đối với các lô hàng nhập khẩu, tạo thêm áp lực đáng kể cho doanh nghiệp xuất khẩu”, ông Lực nói.
Theo đánh giá của VASEP, lo ngại về thuế chống bán phá giá từ Mỹ sẽ tiếp tục tác động đến kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và các thị trường trong khối CPTPP nhiều khả năng vẫn là các động lực tăng trưởng chính, dù đi kèm rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và biến động giá.
Trong bối cảnh Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với chi phí thấp, con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.
VASEP nhận định, năm 2026 sẽ là năm thử thách bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp. Khả năng đứng vững của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng hiệu quả các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các chuyên gia của VASEP cũng có những nhận định về những thách thức của ngành tôm Việt trong thời gian tới. VASEP cho rằng lo ngại thuế chống bán phá giá từ Mỹ sẽ tác động nhiều tới kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc, EU và CPTPP nhiều khả năng tiếp tục là các động lực chính, dù đi kèm rủi ro điều chỉnh ngắn hạn theo chu kỳ tiêu dùng và giá.
Trong bối cảnh Ecuador và Ấn Độ tiếp tục mở rộng sản lượng với chi phí thấp, con đường của tôm Việt Nam không nằm ở cạnh tranh bằng giá, mà ở chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phân khúc cao cấp.
Chuyên gia VASEP nhận định năm 2026 sẽ là năm thử thách về bản lĩnh chiến lược của doanh nghiệp. Khả năng đứng vững của ngành tôm Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc tận dụng tốt các thị trường ổn định, kiểm soát rủi ro tại Mỹ và tiếp tục nâng tầm giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
 (24).jpg)
Danh sách bình luận (0)